07-01-10Harry Kok - Sparen!!
Een column over sparen in een tijd waarin dat niet meer zo gewoon lijkt, zeker niet onder de jeugd. Wat blijkt? Van alle jongeren blijkt 55 % te sparen. Ik vind dat opmerkelijk veel.
Sparen is al heel lang een Nederlandse deugd. In 1817 werd in Haarlem de eerste spaarbank geopend voor het “gewone volk”. Het waren welgestelde mensen die op deze manier armere mensen en vooral jongeren wilden opvoeden tot spaarzaamheid. Sparen werd gezien als een sociale voorzorgmaa-tregel, het zogeheten “appeltje voor de dorst”. Als er inkomen door ziekte (toen waren er geen sociale verzekeringen) of werkloosheid wegviel kon het spaarbankte-goed de eerste armoede tegen gaan.
De jeugd werd ook aangemoedigd om voor het huwelijk een bedrag te sparen. In Delft begon men daar al op jonge leeftijd mee: vanaf 1925 jkregen alle Delftse baby’s een spaarbankboekje met 1 gulden erop als geschenk. Ouders konden zo voor hun kind sparen en als dat wat ouder was hiermee het goede voorbeeld geven. Ook de overheid ging sparen promoten maar dat duurde tot na de Tweede Wereld oorlog en was bedoeld om de wederopbouw te betalen. Banken verzonnen speciaal voor jongeren allerlei spaarinitiatieven.
Zelf herinner ik me uit mijn jeugd het spaarbusje van de spaarbank waar ik trouw een deel van mijn zakgeld indeed. Als het busje na verloop van tijd vol raakte en op de bank werd geleegd was het altijd spannend hoeveel er nu weer in zou zitten. De spaarbankmevrouw schreef het in jouw bijzijn bij in het spaarboekje. Was je weer een stuk rijker! Als het echt een behoorlijk bedrag was mocht ik (van een deel) iets kopen al kan ik me zo niet meer herinneren wat. Het sparen zelf was blijkbaar belangrijker.
De komst van de giro deed de waarde van het spaarbankboekje verminderen (je zag het geld niet meer). Eind 20e eeuw waren alle spaarbankboekjes afgeschaft en bleef slechts het saldo op het bankafschrift over. En tegenwoordig is zelfs dat er niet meer en moet je je tegoed op internet gaan bekijken. Ik ben nog wel zo ouderwets dat ik (zolang dat is te vermijden!) n i e t via internet bankier maar een tast- en zichtbaar afschrift in handen wens. Ook heb ik nog steeds een rekening bij een echte spaarbank, een van de weinigen, een kleine, die mijn geld weliswaar ook belegd maar in elk geval niet in de wapenindustrie of zo maar in kleinschalige derde-wereld-projecten waarmee mensen worden geholpen. Zo krijg ik en rente en help ik er indirect anderen mee en dat geeft mij wel een goed gevoel.