21-12-09Harry Kok - Dovencommunicatie
Als je doof bent wil je toch communiceren met je omgeving en hoop je dat je omgeving met jou communiceert. Op de televisie is het dan handig als er ondertitels zijn dan kun je toch volgen wat er gezegd wordt.
Op de meeste zenders kun je de ondertiteling oproepen. Maar op internet is doorgaans geen ondertiteling, daarom is het zo aardig dat You Tube ondertitels onder de vele filmpjes gaat plaatsen.
Onderling communiceren doven met gebarentaal maar dat is nog niet zo heel erg lang. Pas in 1988 werd gebarentaal in Europa officieel erkend als dé taal voor doven. Gebarentaal was een eeuw lang taboe. Doven moesten liplezen en net als horenden praten. In 1790 werd de eerste dovenschool in Nederland opgericht door Henri Daniel Guyot in Groningen. Hij gebruikte toen al gebaren bij de les. Veel doven-onderwijzers vonden gebarentaal echter slecht voor de integratie van doven en in 1880 werd op een congres in Milaan besloten dat alle dove kinderen in Europa en Amerika alleen mochten liplezen en “normaal”praten. Ook in Nederland was gebarentaal vanaf toen verboden. Het ging zo ver dat kinderen met de armen over elkaar moesten zitten om te vermijden dat ze per ongeluk gebaren zouden maken!
In 1960 deed de Amerikaanse taalwetenschapper William Stokoe echter een belangrijke ontdekking: de Amerikaanse gebarentaal had alle kenmerken van een natuurlijke taal: het had een grammatica en een nog groeiende woordenschat. Gebarentaal (die nooit is uitgeroeid gelukkig) was dus helemaal geen pantomime zoals vanaf 1880 werd gedacht. Die ontdekking was erg belangrijk want die zorgde voor een ommezwaai en een verandering in de status van gebarentaal die ertoe leidde dat in 1988 gebarentaal officieel werd erkend, zoals ik hierboven al aangaf.
In de loop van de jaren tachtig en negentig begonnen ook Nederlandse dovenscholen weer les te geven met gebaren. Het idee dat gebarentaal slecht was (illegaal!) konden dove kinderen maar langzaam loslaten. In 1996 schreef Marije Schadee , die in de jaren tachtig op een Amsterdamse dovenschool zat: ”gebarentaal was iets voor domme mensen. Op kinderen die gebaarden op het schoolplein keken wij zelfs neer.”
Met dank aan ANNO NU de geschiedenis website (www.anno.nl).
Dan nog twee berichten:
In Artis, de Amsterdamse dierentuin is een pasgeboren panda geadopteerd door een huiskat., nadat zijn eigen moeder hem had verstoten. Samen met haar vier eigen kittens zoogt de poes de jonge panda. Volgens Artis is dit in Europa nog niet eerder voorgekomen, dat een panda door een poes werd geadopteerd. De panda is van een kleine soort, ook wel rode panda genoemd die in de oostelijke Himalaya voorkomt. Adoptiemoeder en pandaatje maken het goed.
Tetanus, een snelle moordenaar. Tetanus komt in Nederland nauwelijks nog voor (wereldwijd ligt dat anders!) maar als hij toeslaat is het meedogenloos. Een bacterie maakt gifstoffen in het liuchaam aan die verlammingen kunnen veroorzaken. Zonder behandeling is tetanus altijd dodelijk! De bacterie leeft in straatvuil en aarde. In een open wondje of door een dierenbeet of –krab. Bij een wond door een (diepe) dierenbeet of die in aanraking met straatvuil is geweest altijd naar de huisarts voor een tetanusinjectie! Bij bepaalde reisbestemmingen wordt zo’n injectie ook aangeraden.