01-12-09Harry Kok - Sinterklaas
De goedheiligman en kinderviend is weer bijna jarig en vele kinderharten kloppen vol spanning in afwachting van 5 december……
Nu staat een heiligenleven als dat van Sint Nicolaas, bisschop van Myra (in Turkije) bol van de wonderen en de verhalen daarover. Omdat daarin vaak kinderen geholpen worden is Sint Nicolaas de grote kindervriend geworden die hij nu is. Enkele verhalen volgen nu.
Een rijke man smeekt Sint Nicolaas om een kind. Als tegenprestatie zal hij de kerk van de heilige een gouden drinkbeker schenken. Zijn gebed wordt verhoord en hij krijgt een gezonde zoon. Terwijl deze opgroeit laat de vader een gouden drinkbeker maken, maar die is zo mooi dat hij de beker zelf wil houden. Hij laat een duplicaat maken. Als hij met zijn gezin naar Myra vaart om de beker (het duplicaat, niet het origineel!) aan de kerk van St. Nicolaas te schenken buigt zijn zoontje zich over boord om water te scheppen in de oorspronkelijke drinkbeker. Hij buigt te ver voorover, valt in het water en verdwijnt.
Reddingspogingen zijn vruchteloos, ze vinden hem niet meer terug. De radeloze vader zet zijn reis voort, komt in de kerk en zet de (nagemaakte) beker op het altaar. Die wordt als door een onzichtbare hand weggeveegd en valt kletterend op de grond. Bij een tweede poging springt de beker nog verder weg. Iedereen is vervuld van ontzetting en bewon-dering over dit mirakel. Plotseling stapt het verdronken kind, gezond en wel de kerk binnen met de originele gouden beker. Hij vertelt hoe St. Nicolaas verscheen en hem, toen hij in het water viel, in zijn armen nam en redde. De overgelukkige vader biedt beide gouden bekers aan de heilige aan.
Twee ( in een andere versie drie) kinderen (zoons) uit een rijke familie vertrekken naar Athene om daar te gaan studeren. Ze heben een goed gevulde beurs meegekregen. Ze maken een omweg om in Myra de zegen van de heilige Nicolaas te vragen. In Myra komen ze in een herberg waar de herbergier, die merkt hoeveel geld ze bij zich hebben, hen vermoord en besteelt. Om zijn daad te verheimelijken hakt hij de jongens in stukken die hij in een vleeskuip pekelt om ze houdbaar te maken. Een engel openbaart deze gruwelijke daad aan Sint Nicolaas die de herbergier streng toespreekt en de kinderen door een hartstochtelijk gebed weer tot leven wekt. In de versie met 3 kinderen duurt het zeven jaar alvorens de Sint bij de herberg komt en om “het beste stuk vlees” vraagt. De herbergier geeft een goed stuk vlees maar de heilige eist het vlees dat ingezouten in de kelder staat.
De herbergier weet zich ontdekt, wil vluchten maar de heilige houdt hem tegen. De 3 jongens worden weer tot leven gewekt.
In de Middeleeuwen werden dit soort heiligenlevens veel verteld, in onze streken ook over Sint Servaas en Sint Brandaan (de Ierse heilige Brendan). Enige Germaanse oorsprong (St. Nicolaas op zijn witte schimmel zou Wodan op zijn ros Sleipnir zijn) is nooit bewezen.. De sterfdag van St. Nicolaas (6 december) werd in de Middeleeuwen gevierd als kinderfeest. Een scholierenbisschop werd verkozen die de baas was tot 28 december (“Onnozele kinde-ren” naar de kindermoord in Bethlehem). Een paard of zwarte piet of cadeaus kwamen er nog niet aan te pas.
Vanaf de 16e eeuw werden kinderen voor hun deugdzaamheid beloond met cadeaus die de Sint ongezien had gebracht en pas veel later verschijnt de Sint zelf op zijn paard en met Zwarte Piet.
Ik wens u een gezellig sinterklaasfeest toe!