Harry Kok - Lezen

Het is weer examentijd geweest. Een stressvolle tijd voor wie het aanging, maar nu breken de vakanties eindelijk aan en kan iedereen gaan uitrusten!

Bij de schriftelijke examens moet men alles erg goed lezen. Juist nu moeten we vaststellen dat onze jeugd niet meer kán lezen. Het ontbreekt aan leesvaardigheid: één op de vier leerlingen kan onvoldoende lezen aan het eind van de basisschool. Dat geeft op het voortgezet onderwijs weer het probleem dat ze de lesboeken moeilijk kunnen begrijpen.

De Onderwijsinspectie stelt dat 15 % van de 15-jarigen onvoldoende kan lezen om volwaardig mee te doen in de maatschappij!

In 2000 was dat nog maar 10 %. Voor een deel komt dit ook omdat leraren hun onderwijs onvoldoende afstemmen op de verschillen tussen leerlingen. Scholen waar het beter gaat toetsen ook beter en evalueren die toetsen ook weer. Van de scholen kijkt 60 % te weinig naar de eigen aanpak.

Wat voor de lees- en schrijf-vaardigheid verpestend werkt is de SMS- en MSN-taal met al die afkortingen op de mobieltjes en in de computers. Sommige kinderen doen haast niet anders en raken zo het besef van het volledige woord en volledige zinnen kwijt.

Schrijvers die veel scholen bezoeken zeggen: je moet het lezen leuk maken en kinderen laten ervaren dát het leuk is. Met bevlogen verhalen nieuwe vergezichten openen. ……

Lezen is leuk, het kan je leven veranderen, kan werelden ontsluiten. Dat is ook mijn persoonlijke ervaring. Ik kon in fantasievolle boeken, liefst met een historische achtergrond, helemaal wegzinken, helemaal weg van deze wereld.
En nog steeds heb ik dat. Ik moet me uit een goed boek ook helemaal losrukken, weer met beide benen op de grond.

Mijn ouders stimuleerden het lezen door zelf boeken te kopen, indertijd kon dat via de Arbeiderspers op afbetaling. Boeken in geplastificeerde omslag. Ik smulde ervan.

Kinderen van nu brengen vaak uren door achter de computer. Laat ze dan stukken uit boeken lezen in die computer: op de tv zijn op teletekst nu ook hele lappen uit boeken bij boekbesprekingen te lezen, waarom dan niet op internet voor de jeugd (per leeftijdsgroep)? Het goede voorbeeld moeten wij volwassenen ze geven, dat gebeurt te weinig. Lezen en láten lezen zeg ik U met een parafrase op een bekend gezegde.

Ik eindig maar weer met enkele gezegden over lezen: “Er bestaat een leeskunst, net zo goed als een denkkunst en een schrijfkunst” (d’Israeli in Literary Character)

En: “Reading is to the mind what exercise is to the body”, lezen is voor de geest wat beweging is voor het lichaam, aldus R. Steele, en daar laat ik het bij.

Weerbericht